4 september | Internationale dag van de seksuele gezondheid

Seksualiteit is onderdeel van ieders leven. Dat geldt ook voor mensen met beperking. Vandaag staan we samen met Marrit Bakker, maatschappelijk werker en aandachtfunctionaris seksualiteit en intimiteit bij Revalidatie Friesland, stil bij dit onderwerp.

Meer dan seks

Marrit: “Laten we voorop stellen dat we bij Revalidatie Friesland altijd spreken over seksualiteit en intimiteit. Seksualiteit is méér dan alleen seks. Het is genderidentiteit, op wie word je verliefd en welke behoeftes heb je wel of niet?”. Zeker kort na een ongeval, aandoening of ziekte hebben mensen behoefte aan intimiteit, vertelt Marrit verder: “ Mensen willen gehoord worden, getroost, die kus op je wang, arm om je heen. Stel je hebt een echtpaar van 80. Mevrouw moet beneden in de kamer slapen, dat betekent nogal wat. Niet meer tegen elkaar aan liggen, niet meer die kus voor het slapengaan. Wat betekent dat? Dat proberen we bij iedereen in kaart te krijgen”.

Je bent aandachtfunctionaris seksualiteit en intimiteit. Welke vragen krijg jij zoal?

“Oh, dat is heel verschillend. Dat gaat van ‘Ik heb vaak meer pijn in mijn lijf, dat heeft effect op hoe ik aanrakingen ervaar’ of ‘Mijn lichaam ziet er anders uit, ik vind dit lastig’ tot ‘Ik heb helemaal geen zin meer, maar mijn partner wel’. Het is heel breed. Je kunt meteen denken in oplossingen, maar dat proberen we niet te doen. We proberen te kijken naar wat seksualiteit en intimiteit voor diegene betekenen. Soms heeft het te maken met verlies van gezondheid. Soms met andere factoren.

Hoe maak je het bespreekbaar?

“Het is nog altijd een taboeonderwerp. En dat terwijl het voor de meeste mensen onderdeel is van het dagelijks leven. De route die we meestal kiezen is benoemen dat er mogelijkheden zijn om het over dit onderwerp te hebben. We verpakken het in: als er in jouw gezondheid iets veranderd, kan dat gevolgen hebben voor je seksualiteit en intimiteit, heb je daar problemen mee, dan kunnen we daar aandacht voor hebben. Als ik zie dat iemand zich er niet comfortabel bij voelt, vraag ik niet door. Het bespreekbaar maken vraagt ook om veiligheid. Misschien voelt iemand zich helemaal niet veilig bij de maatschappelijk werker van 30 jaar, maar wel bij de fysiotherapeut van oudere leeftijd. Of bij de ergotherapeut die bij jou op huisbezoek is en waar in de slaapsituatie iets opvalt. Niet iedereen hoeft het gesprek aan te gaan, maar als mensen er over beginnen, willen we er zo adequaat mogelijk mee omgaan.”

Wat betekent het voor mensen?

“Dat verschilt heel erg per persoon. Ieder mens is een individu. Dat is met ieder onderwerp in je leven en revalidatie. Het hangt onder andere af van je normen en waarden rondom seks: praat je er wel of niet over, mag je verlangens hebben, mag de vrouw verlangens hebben of bepaalt de man alles? Er zijn mensen die zeggen ‘we deden het 3 keer per week en daar willen we naar terug’. Dan zit de oplossing soms in kracht, conditie, soms een andere houding of juist een hele andere invulling. Sommigen doen het al jaren niet meer en vinden het dan wel goed. Voor hen zit het dan bijvoorbeeld meer in een kus, knuffel of lieve aanraking. Het gaat in de basis om: wat verwacht je van elkaar. Dat raakt eigenlijk aan alles in een relatie. Het samen praten over wat verwacht je van elkaar, kunnen aangeven dat je iets lastig of moeilijk vindt. Of met jezelf. Want niet iedereen heeft een partner.

Revalidatie Friesland vindt aandacht voor het mens als geheel belangrijk. Intimiteit en seksualiteit is daar onderdeel van. Daarom heeft iedere locatie een eigen aandachtfunctionaris seksualiteit en intimiteit en hebben we een seksuoloog in dienst.

Heb je vragen op het gebied van seksualiteit en intimiteit? Vraag het aan je arts of maatschappelijk werker.