Wietske Rienstra: ‘De behandeling van chronische pijn is multidisciplinair werken ten voeten uit’

Wietske Rienstra werkt sinds 2022 als revalidatiearts op de kliniek van Revalidatie Friesland in Beetsterzwaag en dan specifiek voor chronische pijn patiënten. Wietske vertelt: ‘Op de kliniek hebben we nog een aparte afdeling voor mensen met complexe chronische pijnklachten. Chronische pijn is, naast hersenletsel, één van onze grootste diagnosegroepen. De meeste patiënten met chronische pijnklachten behandelen we poliklinisch maar in sommige gevallen kan iemand gebaat zijn bij een klinisch traject’.

Centrale triage

‘De triage voor chronische pijn vindt op dit moment plaats op één centraal punt, namelijk de polikliniek in Beetsterzwaag. Hier komen centraal alle verwijzingen vanuit het ziekenhuis en huisartsen binnen. Vervolgens bepaalt een vast team van revalidatieartsen of de patiënt in aanmerking komt voor een behandeltraject. Zo ja, dan verwijzen we ze naar één van onze 8 behandellocaties in Friesland, Meppel en Emmeloord zodat de patiënt zo dicht mogelijk bij huis kan revalideren.  De klinische opname vind wel altijd plaats in Beetsterzwaag’, vertelt Wietske.

Gedrag georiënteerd werken

Wietske vertelt enthousiast over ‘haar’ diagnosegroep: ‘Chronische pijnpatiënten zijn echt een aparte diagnosegroep. De benadering is anders. Naar mijn mening is dit multi- en interdisciplinair werken ten voeten uit. Iets waar wij heel goed in zijn in onze Medisch Specialistische Revalidatie (MSR) is dat we  focussen op de biopsychosociale aanpak. We kijken naast de biomedische factoren die aan de pijn bijdragen ook naar de psychologische en sociale factoren die een rol spelen. Op die domeinen spelen vaak factoren die hebben bijgedragen aan het ontstaan van de pijn of een reden zijn dat de pijn zolang blijft aanhouden. Daarnaast volgen we een cognitief gedrags-georiënteerde aanpak: we kunnen de pijn niet direct beter maken, maar we kijken naar hoe ga je met je klachten of beperking om en wat kun je doen om de pijnklachten beter te kunnen verdragen. Hierbij gebruiken we Acceptance and Commitment Therapy (ACT), Graded Activity principes en Exposure in Vivo’.

De werking van pijn

Door veel uitleg te geven over hoe pijn zich gedraagt kunnen patiënten hun angst en zorgen over de pijn soms verminderen. Bovendien komt er vaak meer begrip voor de pijn bij patiënt en zijn of haar omgeving. Wietske: ‘ Hierbij gaat het heel erg om coping, aan welke touwtjes kun je zelf trekken. De patiënt en naasten staan centraal, want die moeten het uiteindelijk zelf doen. Mensen met chronische pijnklachten zijn soms heel afhankelijk geworden, anderen vinden het juist heel lastig om hulp aan te nemen en willen alles zelf oplossen. Beide extremen kunnen de klachten in stand houden. We merken dat wanneer mensen evenwichtiger leren omgaan met hun klachten, ze zich daardoor juist ook beter gaan voelen en  hun behoeftes beter leren aangeven. We weten dat ze daardoor uiteindelijk minder last kunnen krijgen en beter functioneren’.

Uitdagende patiëntengroep

Wietske: ‘Dit alles maakt het een uitdagende patiëntengroep, waar je vaak veel voor kunt betekenen. Patiënten voelen zich soms al jaren niet goed gehoord of begrepen en kunnen hier het gevoel krijgen dat ze hun ‘probleem’ leren begrijpen. Het team dat betrokken is bij de klinische  pijnrevalidatie is klein en zeer toegewijd, en zij denken actief mee in  de pijnbehandeling binnen heel Revalidatie Friesland’.

Onder het vergrootglas

Bewijs naar de effectiviteit en efficiëntie van medische behandelingen wordt steeds belangrijker in de onderhandelingen met verzekeraars. Wietske vertelt: ‘Pijn is subjectief. Je ziet het niet en kunt het niet direct meten. Bovendien speelt er vaak een heleboel omheen. Het is daarom een hele uitdaging hoe je de complexiteit van chronische pijn in kaart brengt en hoe je het effect van je behandelingen meetbaar maakt’. Om die reden is 2 jaar geleden het Netwerk Pijnrevalidatie Nederland (NPN) opgericht.

Netwerk Pijnrevalidatie Nederland (NPN)

Het Netwerk Pijnrevalidatie Nederland (NPN) zet zich in voor optimale pijnrevalidatie voor mensen met complexe chronische pijnproblematiek. Zodat patiënten met chronische pijnklachten de juiste zorg, op het juiste moment en op de juiste plaats kunnen krijgen. Wietske legt uit: ‘Onze organisatie is gevraagd vanwege onze expertise op het gebied van chronische pijnproblematiek om lid te worden van het NPN. Het NPN omvat nog zeven grote partners vanuit de MSR. Het idee is dat we binnen kleine werkgroepen samenwerken om een uniforme werkwijze voor pijnrevalidatie neer te zetten en antwoorden te vinden op belangrijke vragen die spelen. Aansluiten bij dit netwerk is voor Revalidatie Friesland een kans om bij te dragen aan wetenschappelijke duiding en geeft ons de kans om te komen tot een uniforme behandeling die in iedere regio van ons land gelijk is, zodat patiënt straks echt de juiste zorg op de juiste tijd en de juiste plaats krijgt. Hierbij denken we niet alleen mee in de behandelingen binnen de revalidatiecentra zelf, maar ook over scholing en voorlichting aan verwijzers en behandelaars in de eerste lijn’.

Beetsterzwaag, januari 2024